Xét nghiệm ung thư gan và các chỉ số ung thư gan

Hiện nay, nhiều người muốn phát hiện sớm bệnh ung thư ở giai đoạn đầu để có phương pháp điều trị kịp thời nhưng đồng thời lại băn khoăn không biết nên làm như thế nào. Có nhiều ý kiến ​​cho rằng ở giai đoạn này cần phải xét nghiệm máu. Vậy xét nghiệm máu có thể giúp chúng ta phát hiện sớm bệnh ung thư không?

Dưới đây chúng tôi xin cung cấp đến quý bệnh nhân những thông tin cơ bản nhất và hữu hiệu nhất về Xét nghiệm và các chỉ số ung thư gan. Nếu có bất cứ thắc mắc gì xin hãy vui lòng liên hệ với Nhà thuốc AZ theo số hotline 0929.620.660 hoặc truy cập nhathuocaz.com.vn để được các Dược sĩ Đại học tư vấn một cách nhiệt tình, chính xác và nhanh chóng nhất.

Xét nghiệm máu có thể phát hiện ung thư không?

Xét nghiệm máu giúp chúng ta tìm ra chất chỉ điểm ung thư, là những protein đặc biệt, do tế bào ung thư hoặc hormone sản xuất ra (ví dụ ung thư gan là AFP, ung thư ruột kết là CEA, ung thư tụy là ung thư). CA19-9, ung thư phổi là CYFRA 21, ung thư buồng trứng là CA 125 …)

Xét nghiệm máu tìm gen gây ung thư: Đây là phương pháp rất mới vì có quan điểm cho rằng ung thư là do đột biến gen, ví dụ xét nghiệm máu tìm gen ung thư vú BRCA2, ung thư ruột kết là gen. APC … Xét nghiệm này có khả năng phát hiện ung thư ở giai đoạn rất sớm.

Xét nghiệm máu không cho biết 100% bản chất của bệnh ung thư

Cần khẳng định rằng xét nghiệm máu không thể hiện được 100% bản chất của bệnh ung thư, vì có thể cho kết quả dương tính giả do máu có các chất tương tự khối u. Để xác định có khối u ung thư hay không, thông thường phải làm lại xét nghiệm sau khoảng thời gian từ 3 – 6 tháng … Nếu đúng là có khối u ung thư thì các chỉ số này sẽ tăng lên tương ứng với kích thước của khối u. khối u. . Khi chỉ số này tăng lên, nó sẽ được kết hợp với các xét nghiệm hình ảnh khác để xác định “đối tượng”. Ví dụ chụp CT toàn thân, chụp cộng hưởng từ khuếch tán toàn thân phát hiện ung thư rất sớm. Nếu đó là một kết quả dương tính giả, kết quả đọc sẽ tăng lên và xuống thấp.

Điều đáng lo ngại nhất là hiện tượng âm tính giả, tức là bệnh nhân thực sự bị ung thư nhưng xét nghiệm máu lại không phát hiện ra, ví dụ ung thư gan không tiết AFP vào máu. Đây là một vấn đề khó, vì đôi khi người bệnh tưởng mình không mắc bệnh nhưng thực tế bệnh vẫn âm thầm phát triển.

Các chất chỉ điểm ung thư cũng được sử dụng để theo dõi quá trình điều trị và tiên lượng của bệnh nhân. Trước khi điều trị, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm, ví dụ trước khi phẫu thuật chỉ số là 100 đơn vị thì sau khi phẫu thuật sẽ giảm xuống còn vài chục thậm chí một hai đơn vị. Nhưng sau khi mổ một thời gian, xét nghiệm lại thì phát hiện chỉ số tăng cao, báo hiệu đã có di căn. Tuy nhiên, giá trị của các chỉ số ung thư không phải là tuyệt đối, không thể kết luận chính xác bạn có bị ung thư hay không. Tuy nhiên, nếu xét nghiệm thấy các dấu hiệu ung thư tăng cao, bác sĩ sẽ căn cứ vào đó để chỉ định thêm các xét nghiệm chẩn đoán chuyên sâu.

Xét nghiệm máu có thể phát hiện nguy cơ những loại ung thư nào?

• Nồng độ CEA cao trong máu có thể gây ung thư đại trực tràng, ung thư thực quản, ung thư vú, ung thư đầu và cổ, ung thư phổi, dạ dày, gan, tuyến tụy, ung thư tuyến giáp và ung thư buồng trứng, Cổ tử cung.

• AFP cao có thể xuất hiện trong ung thư gan nguyên phát, ung thư buồng trứng, ung thư tinh hoàn.

• CA 125 tăng cao có thể xảy ra trong ung thư buồng trứng, ngoài ra có thể tăng trong ung thư phổi, ung thư vú, ung thư tử cung và ung thư đường tiêu hóa.

• CA 19-9 tăng cao có thể có trong ung thư dạ dày, tuyến tụy và các bệnh ung thư đường tiêu hóa khác.

• CA 15-3 tăng cao có thể có trong ung thư vú, đôi khi trong ung thư phổi.

• HCG cao (ngoài thai kỳ) có thể xuất hiện trong ung thư tinh hoàn, ung thư màng mạch.

• CYFRA 21-1 tăng cao trong ung thư thực quản, ung thư phổi không phải tế bào nhỏ, ung thư vú, tuyến tụy và cổ tử cung. Ngoài ra, Cyfra 21-1 làm tăng cao trong các bệnh như viêm phổi, nhiễm trùng máu, suy thận ..

• Kháng nguyên PSA (PSA toàn phần và PSA tự do) giúp phát hiện ung thư tuyến tiền liệt.

• CA 72-4 tăng cao có thể xuất hiện trong ung thư dạ dày, ung thư buồng trứng, ung thư tinh hoàn.

• Tăng NSE (Neuro Specifc Enolase) có thể xuất hiện trong ung thư phổi tế bào nhỏ, u nguyên bào thần kinh, u nội tiết …

Các chỉ số xét nghiệm máu tăng cao có thể do nhiều nguyên nhân, do đó để chẩn đoán chính xác mình có bị ung thư hay không, người bệnh cần làm kết hợp nhiều xét nghiệm, kiểm tra hình ảnh khác như chụp CT, MRI, PET, siêu âm, nội soi, sinh thiết. … (tùy từng trường hợp cụ thể).

Hiện nay để tiến hành xét nghiệm máu nhanh chóng với kết quả chính xác, người bệnh nên tìm đến các cơ sở y tế, bệnh viện uy tín, có đầy đủ máy móc, thiết bị y tế. Trong đó, tay nghề của bác sĩ rất quan trọng giúp chẩn đoán chính xác bệnh từ các chỉ số xét nghiệm sẵn có và đánh giá chính xác mức độ, tình trạng sức khỏe của từng bệnh nhân. Dựa vào đó đưa ra phương pháp điều trị kịp thời và hiệu quả.

Các phương pháp xét nghiệm ung thư gan phổ biến

Hiện nay, các phương pháp xét nghiệm ung thư gan ngoài việc lấy mẫu máu còn có 3 xét nghiệm tầm soát ung thư gan đặc biệt là xét nghiệm AFP, AFP-L3 và DCP. Các phương pháp này giúp chẩn đoán nhanh chóng, phát hiện các dấu hiệu và giai đoạn đầu khi khối u mới phát triển để điều trị kịp thời.

Xét nghiệm Alpha-Fetoprotein (AFP)

Xét nghiệm AFP ung thư gan
Xét nghiệm AFP ung thư gan

Xét nghiệm AFP hiện được sử dụng rộng rãi để phát hiện mầm bệnh gây ung thư gan. Chất này được tạo ra trong gan của thai nhi và các bộ phận khác khi phôi thai phát triển. Chỉ số nồng độ AFP trung bình của người lớn dưới 25UI / ml, nếu chỉ số này tăng cao trên 25UI / ml thì có nguy cơ mắc ung thư gan. Theo số liệu của các chuyên gia, hơn 50% trường hợp ung thư gan có chỉ số AFP> 300UI / ml.

AFP là chất chỉ điểm HCC (tế bào ung thư) có độ nhạy cao và chính xác với tỷ lệ 80 – 90%. Do được sinh sản trực tiếp tại gan nên nó có mối tương quan khá chặt chẽ, có thể dễ dàng phát hiện ra khối u gây ung thư gan. Nó cũng rất quan trọng trong việc chẩn đoán bệnh và theo dõi tiến triển của bệnh.

Tuy nhiên, một số trường hợp chỉ số tăng cao vượt mức bình thường nhưng không phải do ung thư gan mà người bệnh chỉ mắc các bệnh lý về gan như viêm gan, xơ gan,… Trên thực tế, cũng có trường hợp chỉ số AFP cao hơn tới 20 – 30% ở những người bị ung thư gan nhưng không mắc bệnh.

Dùng cho những người mắc các bệnh liên quan đến gan, nghi ngờ dễ mắc bệnh ung thư gan. Nên đi xét nghiệm AFP ung thư gan, kết hợp với siêu âm định kỳ 6 tháng / lần. Để đánh giá nguy cơ mắc bệnh ung thư gan, từ đó có biện pháp kiểm soát kịp thời.

Ngoài dấu hiệu ung thư dựa trên AFP, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra hai dấu hiệu khác là AFP L3 và DCP. Trong đó có AFP, đây được xem là bộ 3 xét nghiệm ung thư gan được nhiều người quan tâm và lựa chọn hiện nay.

Xét nghiệm AFP-L3

Xét nghiệm AFP-L3
Xét nghiệm AFP-L3

AFP có 3 dạng là AFP-L1, AFP-L2 và AFP-L3, trong đó AFP-L1 được lấy từ các tế bào gan lành tính, chẳng hạn như những người mắc các bệnh về gan như xơ gan, viêm gan B,… và không thể liên kết với LCA. (Lens culinaris agglutinin). AFP-L2 chủ yếu được tạo ra bởi các khối u túi noãn hoàng và có thể gắn vào LCA với áp suất vừa phải.

AFP-L3 được lấy từ các tế bào gan ác tính, tức là từ những người bị ung thư gan, AFP-L3 có thể được gắn vào LCA tùy theo áp suất khác nhau. Giá trị của xét nghiệm ung thư gan bằng AFP-L3 được ước tính là có thể phát hiện tế bào ung thư lên đến 90%. AFP-L3 được báo cáo là chiếm 10% tổng số phần trăm AFP, nếu vượt quá 10% đó, có nguy cơ bị ung thư gan trong vòng 21 tháng.

Xét nghiệm DCP

Xét nghiệm DCP
Xét nghiệm DCP

Phương pháp xét nghiệm Des-Gamma-Carboxy Prothrombin (DCP) hay còn gọi là PIVKA-II giúp chẩn đoán các dấu hiệu bất thường của các triệu chứng dẫn đến ung thư. Cũng như phát hiện sớm các khối u chưa phát triển quá lớn do yếu tố đông máu tạo ra, sự bất thường của prothrombin do thiếu hụt vitamin K trong gan.

DCP cũng được tạo ra từ các khối u trong gan và mức độ thường tăng lên trong ung thư gan nguyên phát. Do đó, nó có ý nghĩa như một chất chỉ điểm khối u trong tầm soát ung thư gan. Xét nghiệm DCP có tỷ lệ đặc hiệu lên đến 85% trong chẩn đoán và phát hiện tế bào ung thư gan nguyên phát.

Theo các chuyên gia, chỉ số nồng độ DCP tăng phản ánh rõ ràng tình trạng bệnh, cũng như kích thước phát triển của khối u và sự xâm lấn của tĩnh mạch cửa. Do đó, phẫu thuật cắt bỏ khối u và sau khi điều trị sẽ giúp giảm nồng độ DCP nhanh chóng. Tuy nhiên, nếu phẫu thuật không thành công hoặc bệnh tái phát, mức DCP sẽ lại tăng lên bất thường.

Phương pháp chẩn đoán hình ảnh

Siêu âm: là kỹ thuật đầu tiên trong chẩn đoán ung thư gan, được áp dụng rộng rãi vì giá thành rẻ, thực hiện đơn giản, không có tác dụng phụ và tỷ lệ chẩn đoán chính xác cao (có thể phát hiện được khối u). khối u gan kích thước trên 1cm). Siêu âm cho biết vị trí và kích thước của khối u. Ngoài ra, phương pháp chẩn đoán này còn giúp phát hiện các bệnh đi kèm như xơ gan, tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Đồng thời, siêu âm còn giúp định hướng các biện pháp điều trị ung thư gan như cắt gan, tiêu diệt khối u qua da,… Tuy nhiên, siêu âm không tiết lộ được bản chất của khối u.

Chụp cắt lớp vi tính (CT scanner): đặc biệt là chụp cắt lớp vi tính động học gan (gan đa giai đoạn) có giá trị chẩn đoán cao, độ nhạy lên đến 94% đối với khối u> 1cm.

Chụp động mạch gan chọn lọc: cho phép bác sĩ nhìn thấy các động mạch trong gan bị phì đại bởi khối u và hình ảnh cụ thể của bệnh ung thư gan. Hiện nay, sử dụng kỹ thuật chụp mạch xóa nền kỹ thuật số giúp các bác sĩ quan sát chính xác tình trạng khối u trong gan. Phương pháp này có độ chính xác lên đến 90% đối với các khối u nhỏ hơn 3cm.

Chụp cộng hưởng từ (MRI) gan: có độ chính xác chẩn đoán cao (tỷ lệ chính xác chẩn đoán lên đến 97,5% với khối u đường kính trên 2cm) và giúp phát hiện các tổn thương xâm lấn tĩnh mạch trong gan.

Sinh thiết gan: để kiểm tra mô bệnh học, đặc biệt trong các trường hợp nghi ngờ ung thư kèm theo các tổn thương khác. Sinh thiết gan dưới hướng dẫn của siêu âm rất tiện lợi, ít biến chứng và tỷ lệ chẩn đoán chính xác cao. Bác sĩ có thể sinh thiết gan thông qua nội soi ổ bụng hoặc dưới hướng dẫn của chụp cắt lớp vi tính. Tỷ lệ chính xác của phương pháp này là hơn 90%.

Các phương pháp chẩn đoán khác: chụp X-quang phổi (phát hiện di căn phổi), chụp tĩnh mạch cửa, nội soi ổ bụng, …

Bệnh ung thư gan diễn tiến âm thầm nên đa số bệnh nhân thường được phát hiện muộn, tỷ lệ sống không cao. Vì vậy, những người có các yếu tố nguy cơ như mắc bệnh viêm gan B, C, xơ gan, uống nhiều rượu bia và có người thân bị ung thư gan nên thường xuyên đi khám để phát hiện bệnh sớm.

Các xét nghiệm ung thư gan

Xét nghiệm máu để biết chỉ số ung thư gan

Nếu có các chỉ số sau, bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh ung thư gan:

  • Giảm nhẹ hồng cầu, giảm huyết sắc tố.
  • Bạch cầu và số lượng bạch cầu bình thường. Protein bị khử, tỷ lệ A / G <l.
  • Bilirubin máu có thể tăng.
  • Transaminase tăng vừa phải.
  • Đường huyết thấp do giảm tổng hợp và dự trữ glycogen hoặc các khối u ác tính của gan chứa các chất tương tự insulin.
  • Men arginase ở gan giảm <40 đơn vị.
  • Men LDH (lactico dehydrogenase): tỷ lệ LDH5 / LDH1> l.

Xét nghiệm miễn dịch để biết chỉ số ung thư gan

Xét nghiệm Alpha-Fetoprotein (AFP): AFP là glycoprotein chỉ có trong thời kỳ bào thai. Ở bệnh nhân ung thư gan nguyên phát, tỷ lệ dương tính với AFP từ 60 đến 90%. Đối với ung thư gan thứ phát, xét nghiệm này cho kết quả âm tính. Khi định lượng AFP trên 20 ng / ml được coi là dương tính. Nếu chỉ số AFP trên 200 ng / ml có giá trị chẩn đoán xác định ung thư biểu mô tế bào gan. Ngoài ra, xét nghiệm AFP còn được dùng để theo dõi và đánh giá kết quả điều trị bệnh ung thư gan.

  • Phản ứng Mantoux: thường âm tính do giảm khả năng miễn dịch của cơ thể. Theo bác sĩ Tôn Thất Tùng, tỷ lệ âm tính là 58,7% và tiên lượng của bệnh khi âm tính sẽ xấu hơn dương tính.
  • Chụp động mạch gan chọn lọc: cho phép bác sĩ chẩn đoán các động mạch trong gan bị phì đại bởi khối u và hình ảnh cụ thể của bệnh ung thư gan Hiện nay, sử dụng kỹ thuật chụp mạch xóa nền kỹ thuật số giúp bác sĩ có thể quan sát chính xác tình trạng khối u trong gan. Phương pháp này có độ chính xác lên tới 80-90% đối với những khối u nhỏ hơn 3cm.
  • Chụp cộng hưởng từ hạt nhân (MRI): có độ chính xác chẩn đoán cao (tỷ lệ chính xác chẩn đoán lên đến 97,5% với các khối u có đường kính trên 2cm) và giúp phát hiện các tổn thương xâm lấn tĩnh mạch trong gan.
  • Sinh thiết gan: để kiểm tra mô bệnh học, đặc biệt trong các trường hợp nghi ngờ ung thư và áp xe gan. Sinh thiết gan dưới hướng dẫn của siêu âm rất tiện lợi, ít biến chứng và tỷ lệ chẩn đoán chính xác cao. Bác sĩ có thể sinh thiết gan thông qua nội soi ổ bụng hoặc dưới hướng dẫn của chụp cắt lớp vi tính. Tỷ lệ chính xác của phương pháp này là 90%.

Các phương pháp chẩn đoán khác

Chụp X-quang ngực (để phát hiện di căn phổi), tĩnh mạch cửa, nội soi ổ bụng

Bệnh ung thư gan diễn tiến âm thầm nên đa số bệnh nhân thường được phát hiện muộn, tỷ lệ sống không cao. Vì vậy, những người có các yếu tố nguy cơ như mắc bệnh viêm gan B, C, xơ gan, uống nhiều rượu bia và có người thân bị ung thư gan nên thường xuyên đi khám để phát hiện bệnh sớm.

Siêu âm ung thư gan: là phương pháp hàng đầu trong chẩn đoán hình ảnh ở bệnh nhân ung thư gan, được áp dụng rộng rãi vì chi phí thấp, thực hiện đơn giản, không có tác dụng phụ và tỷ lệ chẩn đoán cao. độ chính xác cao (có thể phát hiện khối u gan có kích thước trên 1cm). Siêu âm cho biết vị trí và kích thước của khối u. Ngoài ra, phương pháp chẩn đoán này còn giúp phát hiện các bệnh đi kèm như xơ gan, tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Đồng thời, siêu âm còn giúp định hướng các biện pháp điều trị ung thư gan như cắt bỏ gan, tiêm thuốc qua da,… Tuy nhiên, siêu âm không tiết lộ được bản chất của khối u.

Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): đặc biệt là chụp cắt lớp vi tính có tiêm thuốc cản quang, có giá trị chẩn đoán sớm. Trong 94% trường hợp, khối u được phát hiện có đường kính trên 3cm và vị trí khối u được xác định rõ ràng.

Dấu hiệu ung thư gan giai đoạn đầu

Các triệu chứng của bệnh ung thư gan ở giai đoạn đầu thường rất khó nhận biết vì bệnh nhân cho rằng đó là phản ứng bình thường của cơ thể. Các bác sĩ khuyến cáo bệnh nhân cần lưu ý những dấu hiệu cảnh báo bệnh ung thư gan như sau:

  • Trong người cảm thấy mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, nôn.
  • ớn lạnh, đổ mồ hôi nhiều.
  • Khi ăn cảm thấy nhanh no hoặc đầy bụng.
  • Thường xuyên bị sốt cao.
  • Da mặt sạm đen (do chức năng chuyển hóa melanin của gan bị suy giảm).
  • Đau vùng bụng trên bên phải.

Ở giai đoạn muộn hơn, thường biểu hiện qua các triệu chứng sau:

  • Đau vùng hạ sườn phải ngày càng nhiều.
  • Gan to hoặc có khối u mà người bệnh có thể sờ thấy được.
  • Cảm thấy chướng bụng (do tích tụ dịch trong ổ bụng).
  • Luôn cảm thấy có cảm giác ngứa da (do tăng lượng bilirubin trong máu).
  • Vàng da, niêm mạc và kết mạc mắt cũng có màu vàng.
  • Phân màu nhạt, nước tiểu sẫm màu.
  • Chảy máu bất thường (chảy máu nướu răng, chảy máu dưới da).
  • Giảm cân đột ngột, không rõ nguyên nhân.

** Lưu ý: Thông tin cung cấp trong bài viết của Nhà thuốc AZ chúng tôi chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị bệnh. Người bệnh không được tự ý mua thuốc về điều trị. Để biết chính xác tình trạng bệnh, người bệnh cần đến bệnh viện để được bác sĩ trực tiếp thăm khám, chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hợp lý cũng như kê đơn thuốc hiệu quả tốt nhất.

Bài viết trên Nhà thuốc AZ xin cung cấp toàn bộ các thông tin liên quan đến Xét nghiệm và các chỉ số ung thư gan.  Mọi thông tin thắc mắc vui lòng liên hệ đến SDT 0929.620.660 để được tư vấn và hỗ trợ hoặc truy cập NhathuocAZ.com.vn để biết thêm chi tiết.

Tác giả: DS Doãn Thảo.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

0929620660 0985226318 Zalo Facebook